ความเข้าใจผิดที่สำคัญเกี่ยวกับเด็กที่มีภาวะออทิสซึม คือการคิดว่าเราจะต้องรักษา หรือเปลี่ยนแปลงตัวตนของพวกเขาให้เหมือนกับเด็กทั่วไป ซึ่งในความเป็นจริงแล้วการรักษาเด็กออทิสติกมีเป้าหมายหลักคือ การช่วยให้พวกเขาพัฒนาทักษะทางสังคม และปรับตัวเข้ากับโลกภายนอกได้ดีขึ้น โดยที่ยังคงรักษาความเป็นตัวของตัวเองเอาไว้ได้ แล้วผู้ปกครองจะช่วยให้เด็กเหล่านี้ดีขึ้นได้อย่างไร มาดูแนวทางที่สามารถนำไปใช้เพื่อสนับสนุนลูกให้เข้าสังคมได้อย่างมีความสุขดังต่อไปนี้กันเลย

4 แนวทางการดูแลเด็กออทิสติกเชิงปฏิบัติ เพื่อการเข้าสังคมอย่างมีความสุข

การรักษาเด็กออทิสติกให้มีทักษะทางสังคมที่ดีขึ้น ไม่ใช่เรื่องของการบังคับให้พวกเขาต้องเข้ากลุ่มหรือเปลี่ยนตัวเอง แต่เป็นการสอนภาษาทางสังคมที่พวกเขาอาจไม่ได้เรียนรู้หรือรับรู้มาโดยธรรมชาติ ซึ่งภาษานี้รวมถึงการตีความสัญญาณที่ไม่ใช่คำพูด การทำความเข้าใจความรู้สึก และการรู้ลำดับขั้นตอนในกิจกรรมทางสังคมต่าง ๆ โดยแนวทางปฏิบัติที่พ่อแม่และผู้ดูแลสามารถนำไปใช้ได้มีดังนี้

1. ใช้ความสนใจเฉพาะตัวเป็นสะพานเชื่อม เด็กออทิสติกจำนวนมากมักมีความสนใจที่ลึกซึ้งในเรื่องใดเรื่องหนึ่ง  ซึ่งแทนที่จะพยายามเบี่ยงเบนความสนใจของพวกเขา ลองเปลี่ยนมาใช้ความสนใจนั้นเป็นเครื่องมือในการเข้าสังคมแทน เช่น

• สร้างกิจกรรมที่ให้เขาเป็นผู้เชี่ยวชาญ: หากลูกชอบเรื่องไดโนเสาร์ ลองจัดกิจกรรมง่าย ๆ ให้เขาได้สอนเพื่อน ๆ หรือคนอื่นเกี่ยวกับไดโนเสาร์ การรักษาเด็กออทิสติกด้วยแนวทางนี้จะช่วยลดความกังวลในการเข้าสังคม เพราะเขากำลังพูดในสิ่งที่ตนเองมั่นใจและเชี่ยวชาญ
• ใช้เพื่อหาเพื่อน: เมื่อลูกกำลังมองหาเพื่อน ลองมองหาเพื่อนที่มีความสนใจในเรื่องเดียวกัน หรือเข้าร่วมกลุ่มที่เกี่ยวข้องกับความสนใจนั้น ๆ การปฏิสัมพันธ์ที่เกิดขึ้นจากความรู้สึกที่เชื่อมโยงกันแบบนี้จะง่ายกว่าและเป็นธรรมชาติกว่ามาก

2. สอนทักษะทางสังคมอย่างเป็นระบบและชัดเจน ในการดูแลเด็กออทิสติก เราอาจสอนทักษะทางสังคมให้เหมือนกับการสอนวิชาคณิตศาสตร์หรือวิทยาศาสตร์  คือต้องมีความชัดเจน มีเหตุผล และสามารถนำไปทำซ้ำได้ ซึ่งการสอนที่เป็นขั้นตอนและมีโครงสร้างเช่นนี้ได้ผลดีกว่าการปล่อยให้พวกเขาเรียนรู้เองตามธรรมชาติ

3. จัดการความรู้สึกไวต่อประสาทสัมผัส ปัญหาในการเข้าสังคมของเด็กออทิสติกจำนวนมาก คือความรู้สึกที่ถูกกระตุ้นจากสภาพแวดล้อมมากเกินไป เช่น เสียงดัง แสงจ้า หรือคนเยอะ วิธีการจัดการสามารถทำได้ดังนี้

• เตรียมอุปกรณ์ช่วย: หากต้องไปสถานที่ใหม่ที่มีคนเยอะ ให้ลูกพกอุปกรณ์ที่ช่วยให้เขาสงบ เช่น หูฟังตัดเสียงรบกวน หรือของเล่นที่บีบได้
• สอนให้รู้จักสัญญาณของตัวเอง: สอนให้ลูกรู้จักสัญญาณที่บอกว่าตนเองกำลังถูกกระตุ้นมากเกินไป และอนุญาตให้พวกเขาขอพักจากสถานการณ์ทางสังคมชั่วคราว หรือพาไปยังมุมสงบชั่วขณะ

4. ชื่นชมและให้กำลังใจอย่างเฉพาะเจาะจง เมื่อเด็กได้พยายามทำสิ่งใหม่ ๆ หรือแสดงพฤติกรรมทางสังคมที่เหมาะสม เพราะการชมแบบกว้าง ๆ เช่น ลูกเก่งมาก อาจไม่ช่วยให้พวกเขาเข้าใจได้ชัดเจนมากนัก

ตัวอย่างเช่น แทนที่จะพูดว่าลูกเก่งมาก ให้ลองพูดว่าแม่ชอบที่ลูกรอจนเพื่อนพูดจบก่อน แล้วค่อยเริ่มเล่าเรื่องของตัวเอง หรือการทำแบบนี้ทำให้เพื่อนรู้สึกดีมาก การชมที่เจาะจงเช่นนี้จะช่วยให้ลูกเข้าใจว่าพฤติกรรมใดที่ควรทำซ้ำ และนำไปปรับใช้ในการเข้าสังคมครั้งต่อไปได้

การรักษาเด็กออทิสติกให้เข้าสังคมได้ดีขึ้นไม่ใช่เรื่องของการพยายามให้พวกเขาเป็นเหมือนคนอื่น แต่เป็นการสอนให้เข้าใจและใช้เครื่องมือที่จำเป็นในการเข้าสังคมต่างหาก เมื่อเด็กได้รับการสนับสนุนที่เหมาะสมอย่างต่อเนื่อง เขาก็จะสามารถเติบโตเป็นผู้ใหญ่ที่ประสบความสำเร็จในการสร้างความสัมพันธ์ และใช้พรสวรรค์เฉพาะตัวที่มีให้เป็นประโยชน์ในชีวิตได้